به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، رویداد ملی صنایع خلاق «مانوین» با هدف معرفی ظرفیت‌های نوآوری، توسعه اقتصاد فرهنگ و ایجاد پیوند میان هنر، خلاقیت و بازار برگزار می‌شود. حوزه هنری انقلاب اسلامی نیز با برپایی پاویون اختصاصی خود در این رویداد، به معرفی ظرفیت‌ها و برنامه‌های این مجموعه برای توسعه صنایع خلاق، حمایت از گروه‌های هنری و تقویت زنجیره تولید تا عرضه محصولات فرهنگی و هنری می‌پردازد.
در حاشیه برگزاری این رویداد، خبرنگار روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی با جمعی از مدیران فرهنگی و هنری، مسئولان، فعالان اقتصادی و صاحب‌نظران درباره جایگاه صنایع خلاق در توسعه فرهنگی و اقتصادی کشور، ضرورت سرمایه‌گذاری در این حوزه، حمایت از هنرمندان و نقش نهادهای فرهنگی در ایجاد پیوند میان خلاقیت و بازار گفت‌وگو کرده است که در ادامه می‌خوانید.
سرمایه‌گذاری در صنایع خلاق، ضرورتی برای اثرگذاری فرهنگی و تمدن‌سازی است
محمدحسن سلیمی، مدیر حوزه هنری انقلاب اسلامی چهارمحال و بختیاری، با اشاره به نقش صنایع خلاق در زندگی انسان‌ها اظهار کرد: صنایع خلاق نقش بسیار مهمی در زندگی انسان‌ها ایفا می‌کنند و به‌ویژه در عرصه فرهنگ و هنر، جهشی ویژه ایجاد کرده‌اند و مخاطبان را به سمت خود جذب کرده‌اند.
وی افزود: اگر می‌خواهیم در این عرصه موفق شویم، قاعدتاً باید در صنایع خلاق سرمایه‌گذاری کنیم، استعدادهای موجود را به سمت خود جذب کنیم و فرهنگ، پیام و محتوای خود را از این طریق به مخاطبان انتقال دهیم.
مدیر حوزه هنری انقلاب اسلامی چهارمحال و بختیاری با اشاره به ابعاد مختلف فعالیت در حوزه صنایع خلاق ادامه داد: این فعالیت‌ها باید از چند جنبه مورد توجه قرار گیرند. یک جنبه، مخاطبان و مردم هستند که باید ارتباط با آن‌ها، نیازسنجی مخاطب، توجه به اقتضائات روز، جنگ شناختی، جنگ فرهنگی و تمام این مسائل در نظر گرفته شود.
سلیمی با اشاره به ضرورت توجه به هنرمندان و تولیدکنندگان محتوا تصریح کرد: جنبه دیگر، تولیدکنندگان و هنرمندان ما هستند و باید بررسی کنیم که چگونه می‌توانیم آن‌ها را به سمت‌وسوی صنایع خلاق پیش ببریم.
وی شناسایی استعدادها را یکی دیگر از ابعاد مهم این حوزه دانست و گفت: جنبه دیگر، کشف استعدادهایی است که در این زمینه توانمند هستند؛ چه افرادی که وارد این عرصه شده‌اند، چه کسانی که قصد ورود دارند و چه افرادی که برای ورود به این حوزه به آموزش، منتوری یا راهبری نیاز دارند تا بتوانند وارد این عرصه شوند و ان‌شاءالله موفق شوند.
مدیر حوزه هنری انقلاب اسلامی چهارمحال و بختیاری با تأکید بر اهمیت سرمایه‌گذاری در صنایع خلاق افزود: یکی دیگر از ابعاد این موضوع، سرمایه‌گذاری است؛ چراکه ورود به این صنایع ممکن است به سرمایه‌گذار، سرمایه‌گذاری یا مشاوره و راهنمایی مالی نیاز داشته باشد.
مدیر حوزه هنری انقلاب اسلامی چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه پیوند فرهنگ و اقتصاد با چالش‌های جدی همراه است، ادامه داد: اساساً مقوله فرهنگ، چه در صنایع خلاق و چه در سایر عرصه‌های کلاسیک، در پیوند با اقتصاد با چالش‌های جدی مواجه است.
سلیمی تأکید کرد: اگر نگاه ما به فرهنگ، صرفاً نگاهی اقتصادی باشد، به نظرم در مقطع کنونی با شکست مواجه می‌شویم؛ چراکه فرهنگ در حال حاضر مصرف‌کننده است و آن‌طور که باید، در سبد مصرف خانواده‌ها و شهروندان قرار نگرفته است. از سوی دیگر، سرمایه‌گذار نیز انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری ندارد.
رشد اقتصادی گروه‌های هنری، زمینه‌ساز ماندگاری و پایداری آن‌هاست
مجید عسگری، رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان رضوی، با اشاره به تغییر جایگاه هنر در دنیای مدرن اظهار کرد: اساساً دنیای جدید و مدرن، فضای هنر را به صنایع خلاق تبدیل کرده است و امروز نمی‌توان درباره هنر صحبت کرد، اما از صنعت، فروش و اقتصاد آن سخنی نگفت؛ چه در حوزه انیمیشن، چه سینما و چه بازی‌های رایانه‌ای.
وی افزود: برای مثال، شهید آوینی سینما را هم صنعت می‌دانست، هم هنر و هم رسانه. عرصه‌هایی که در دنیای مدرن به هنر ورود پیدا کرده‌اند، هر سه شاخصه را به‌صورت هم‌زمان دارند و این نکته، به نظر من، یکی از ضرورت‌های اولیه در این حوزه است.
رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان رضوی با اشاره به سیاست‌های این مجموعه در سال‌های اخیر ادامه داد: یکی از اصلی‌ترین سیاست‌های حوزه هنری در سال‌های اخیر، ایجاد زمینه‌ای برای رشد و کنشگری گروه‌های هنری بوده است و این مجموعه در حال حرکت از تصدی‌گری به سمت تسهیل‌گری است.
عسگری با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد اقتصادی فعالیت گروه‌های هنری تصریح کرد: یکی از عرصه‌هایی که گروه‌های هنری باید بتوانند در آن خود را نشان دهند و رشد کنند، عرصه اقتصادی است و تحقق این موضوع، بدون حمایت و تسهیل‌گری امکان‌پذیر نیست.
وی با اشاره به اقدامات حوزه هنری در زمینه حمایت از اقتصاد هنر خاطرنشان کرد: حوزه هنری در چند سال اخیر اقدامات خوبی را رقم زده است؛ از جمله اینکه توانسته با ایجاد صندوق‌های تأمین مالی و شکل‌دهی به جریانی مانند «مهرآ کارت»، تمام زنجیره را در خدمت اقتصاد قرار دهد.
صنایع خلاق با تکیه بر پیشینه تاریخی و فرهنگی ایران، ظرفیت ساخت آینده کشور را دارند
علیرضا مساح، رئیس اداره گردشگری شهرداری اصفهان، با اشاره به رویکرد حوزه هنری در زمینه توسعه اقتصادی صنایع خلاق اظهار کرد: حوزه هنری به‌طور کلی در مباحث اقتصادی و به‌ویژه در حوزه صنایع خلاق وارد شده و برای سرمایه‌گذاری در این عرصه نیز پیش‌قدم شده است تا هنر و فرهنگ از حالت صرفاً فرهنگی فاصله بگیرند و به سمت اقتصاد حرکت کنند.
وی افزود: به نظر من، مزیت ما در ایران، با توجه به سابقه تاریخی‌مان، همان حوزه صنایع خلاق است؛ بنابراین، اگر وارد این عرصه شویم و بتوانیم بازار مناسبی برای آن پیدا کنیم، می‌توانیم آینده کشورمان را بسازیم.
رئیس اداره گردشگری شهرداری اصفهان با اشاره به پشتوانه تاریخی و فرهنگی ایران ادامه داد: با توجه به این پشتوانه، شاید بتوان گفت یکی از بهترین اقداماتی که در حال حاضر از سوی حوزه هنری انجام شده، ایجاد زنجیره‌ای است که بخش‌های مختلف صنایع خلاق را به یکدیگر متصل می‌کند، فعالیت آن‌ها را افزایش می‌دهد، به‌روزتر می‌کند و در نهایت، آن‌ها را به بازار پیوند می‌زند.
مساح با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد نهادهای دولتی در این زمینه خاطرنشان کرد: بخش‌های دولتی باید به سمت تسهیل‌گری حرکت کنند؛ چراکه کاهش تصدی‌گری می‌تواند موجب افزایش سرعت فعالیت‌ها شود و تصدی‌گری بخش‌های دولتی معمولاً به ایجاد تأخیر در روند کارها منجر می‌شود.
اقتصاد فرهنگی زیرساخت اقتصاد کشور است؛ صنایع خلاق نیازمند حمایت و سرمایه‌گذاری‌اند
زهرا سعیدی مبارکه، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اهمیت صنایع خلاق در شرایط کنونی کشور اظهار کرد: فکر می‌کنم در این لحظه، زمان و موقعیت کشورمان، آنچه بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد و می‌تواند ما را مستقل‌تر کند، توجه بیشتر به هنر و ایده‌های هنری است؛ همچنین موضوع مالکیت فکری افرادی که در این حوزه‌ها فعالیت می‌کنند، اهمیت بسیاری دارد.
سعیدی مبارکه با اشاره به ظرفیت صنایع‌دستی استان اصفهان تصریح کرد: در استان اصفهان، فقط در حوزه صنایع‌دستی حدود ۱۶۸ رشته داریم و تعداد کارگاه‌های ما نیز بسیار زیاد است. این ظرفیت ارزشمند است و باید برای ثبت و نگهداری این سرمایه‌ها و همچنین بهره‌گیری از ظرفیت‌های رشد موجود، برنامه‌ریزی کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت حمایت از سرمایه‌گذاری در حوزه فرهنگ و هنر خاطرنشان کرد: سرمایه‌گذاری‌هایی که می‌توانند در این حوزه انجام شوند، به حمایت نیاز دارند. ما نیز در مجلس تمام تلاش خود را کرده‌ایم؛ هرچند همواره از اقتصاد صحبت کرده‌ایم، اما زیرساخت اقتصاد، فرهنگ است.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی افزود: به نظر می‌رسد اکنون عزیزانی که این صحبت‌ها را می‌شنوند، مفهوم زیرساخت بودن اقتصاد فرهنگی را بهتر از گذشته درک می‌کنند. با وجود این، باید خدمات مالی بخش‌های مختلف را نیز در نظر گرفت و حمایت از فعالان این حوزه را مورد توجه قرار داد.
سعیدی مبارکه با اشاره به اقدامات مجلس در زمینه حمایت از فعالیت‌های فرهنگی و هنری گفت: مجلس نیز در این زمینه مواردی را در نظر گرفته است، هرچند با چالش‌هایی مواجه هستیم؛ اما امیدوارم چارچوب‌های ارزش‌گذاری برای حوزه‌های هنری و همچنین امکان سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها ارتقا پیدا کند.
پیوند خلاقیت با هنر و فرهنگ سنتی، راهی برای پیشرفت است
ملیحه علی‌فری، مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به بازدید خود از غرفه حوزه هنری انقلاب اسلامی اظهار کرد: بازدید هیجان‌انگیزی از غرفه حوزه هنری انقلاب اسلامی داشتیم؛ چراکه حوزه هنری هدف خود را به‌زیبایی از هنر تا اقتصاد، به‌عنوان حوزه‌ای بسیار اثرگذار، مشخص کرده است؛ و من به‌عنوان یک فعال در این حوزه، بسیار از آن استفاده کردم.
وی افزود: در این حوزه، با توجه به تغییر فرهنگ، شاید در نسل جدید نیاز داشته باشیم که خلاقیت را با هنر، سنت و فرهنگ قدیمی خود پیوند بزنیم تا جامعه با این‌ها آشنا شود و بتوانیم به‌نوعی آن‌ها را احیا کنیم؛ به‌گونه‌ای که ان‌شاءالله فرهنگ، صنایع‌دستی و پیشینه ما کمرنگ نشود.
صنایع خلاق در ایران مظلوم واقع شده‌اند؛ اقتصاد فرهنگ نیازمند الگوهای مالی نوین است
کمیل خجسته، نویسنده و فعال فرهنگی و سیاسی، با اشاره به جایگاه صنایع خلاق در ایران اظهار کرد: صنایع خلاق در ایران به‌طور کلی مظلوم واقع شده‌اند؛ چراکه هرچقدر صنعت قدرتمندتر باشد، منابع نیز طبیعتاً به همان سمت می‌روند.
وی افزود: کشوری که از زیر سلطه استعمار خارج شده و می‌خواهد به‌سرعت پیشرفت کند، در نسل‌های مختلف به زیرساخت‌های صنعتی نیاز دارد و طبیعتاً سرمایه‌گذاری‌ها نیز به این سمت سوق پیدا می‌کنند. از این جهت، صنایع خلاق که اساس فرهنگ، تربیت و رشد هستند، غالباً مظلوم واقع می‌شوند.
این نویسنده و فعال فرهنگی و سیاسی ادامه داد: در این فضا که بخشی از آن طبیعی و بخشی نیز به دلایل مختلف ایجاد شده است، نتیجه این می‌شود که آثار فرهنگی با ضعف مواجه می‌شوند و مصرف فرهنگی مردم نیز دچار اشکال می‌شود.
خجسته با تأکید بر اینکه ضعف در تولیدات فرهنگی تنها عامل این وضعیت نیست، تصریح کرد: این مسئله فقط به دلیل نقص در این سمت نیست، بلکه در سمت مقابل نیز چیزی به نام تهاجم فرهنگی و سلطه فرهنگی حاکم است.
وی خاطرنشان کرد: بارها گزارش‌های مختلفی منتشر شده است که نشان می‌دهد چه حجم گسترده‌ای از رسانه‌های غیربومی و در واقع رسانه‌های دشمن، به زبان فارسی و برای مخاطب ایرانی یا با هدف جذب مخاطبان ایرانی تولید محتوا می‌کنند.
این فعال فرهنگی و سیاسی با اشاره به گستردگی مصرف فرهنگی در جامعه ایران بیان کرد: این حجم از تولید محتوا نشان می‌دهد که سرانه مصرف فرهنگی مردم ایران بسیار بالاست، اما این مصرف فرهنگی در اختیار خودشان نیست.
خجسته با اشاره به نقش مجموعه‌های فرهنگی در مقابله با این جریان ادامه داد: یکی از مهم‌ترین نقاطی که می‌تواند به کارخانه یا جبهه‌ای برای مقابله با این فضا تبدیل شود، حوزه هنری است؛ هرچند هنر نیز خود در ذیل همین مظلومیت قرار دارد.
وی درباره ضرورت تقویت زنجیره فعالیت‌های فرهنگی افزود: اینکه حوزه هنری بتواند یا توانسته باشد زنجیره‌ای ایجاد کند، اهرم اقتصادی برای خود بسازد و این اهرم را به سمت رصد و سپس از رصد به سمت جهان داستان‌سازی و دیگر مراحل تولید فرهنگی ببرد، اهمیت بسیاری دارد. این روند می‌تواند به‌تدریج زنجیره فرهنگی این مجموعه را نه‌تنها کامل، بلکه تقویت کند.
خجسته در پایان با تأکید بر ضرورت تحول در اقتصاد فرهنگ گفت: ما باید الگوهای مالی نوین ایجاد کنیم تا فرهنگ از نظر اقتصادی نیز به پایداری برسد و بتوانیم مسیر توسعه صنایع خلاق را با قدرت ادامه دهیم. امیدوارم این مسیر به‌درستی، با قدرت و همراه با اتفاقات خوب پیش برود.
نظر شما